قرآن کریم در آیه ۸۳ سوره قصص، سرای آخرت را برای کسانی قرار میدهد که در زمین به دنبال برتری و فساد نیستند؛ اما این آیه تنها از رفتار ظاهری سخن نمیگوید، بلکه از «خواستنِ علوّ» نیز پرده برمیدارد. علامه طباطبایی(ره) در تفسیر این آیه، «علوّ در زمین» را استیلا و استکبار دانسته و ریاستطلبی و حتی برتریجویی مالی را از جلوههای آن معرفی میکند؛ هشداری درباره میل به قدرت و برتری که میتواند مسیر سعادت انسان را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، یکی از ریشههای دیرینه فساد در زندگی بشر، میل به سلطه و چیرگی بر دیگران است؛ خواستهای که در طول تاریخ، زمینه طغیان و نابودی بسیاری از جوامع را فراهم کرده است. خداوند متعال، سرای سعادت اخروی را برای بندگانی قرار داده است که نهتنها از فساد و تباهی در زمین دوری میکنند، بلکه در دل نیز خواهان برتریجویی و استیلا بر دیگران نیستند.
بنابر روایت حوزه، بر اساس آیه ۸۳ سوره مبارکه قصص و آنچه علامه طباطبایی(ره) در تفسیر المیزان بیان کرده است، برخورداری از سعادت آخرت با کنار گذاشتن هرگونه روحیه استکباری، برتریطلبی و فساد در زمین پیوند دارد. این آیه هشداری روشن نسبت به ریاستطلبی نامشروع و جاهخواهی است و چنین روحیهای را در تعارض با مسیر رستگاری قرار میدهد.
خداوند در آیه ۸۳ سوره مبارکه قصص میفرماید:
«تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذینَ لا یُریدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقینَ»
یعنی: این سرای آخرت و سعادت اخروی را برای کسانی قرار دادیم که خواهان برتریجویی در زمین نیستند و در مسیر آن نیز گام برنمیدارند؛ و سرانجام نیک از آنِ پرهیزکاران است.
علامه طباطبایی(ره) در تبیین عبارت «عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ» در المیزان، آن را به معنای «الاستیلا و الاستکبار فی الارض»؛ یعنی استیلا و استکبار در زمین، بیان میکند. بر اساس این تفسیر، یکی از روشنترین مصادیق این برتریجویی، مسئله ریاست است؛ یعنی انسان به دنبال جایگاهی باشد که از طریق آن بر دیگران سلطه و برتری پیدا کند. البته این روحیه میتواند در مسائل مالی نیز نمود داشته باشد.
بر این اساس، معیار تنها پرهیز از فساد ظاهری نیست؛ بلکه انسان باید از میل به برتریجویی و سلطهطلبی نیز فاصله بگیرد. قرآن کریم سرای آخرت را برای کسانی قرار داده است که چنین خواستی را در وجود خود پرورش نمیدهند و در مسیر استکبار و فساد قدم برنمیدارند.
کد مطلب 2277029
-
ثواب برای کشتن مورچه؟ روایت عجیب متون زرتشتی از «خرفستران» و مجازاتهای هزاران تازیانهای
-
چه کسانی به سعادت آخرت میرسند؟ هشدار قرآن درباره میل پنهان به برتریجویی
-
چه رابطهای میان توکل و تلاش وجود دارد؟ آیا توکل و تلاش با یکدیگر منافات دارند؟
-
عسکرنشین عرشآشیان؛پادگان عباسی خانقاه سیر و سلوک
-
شش سال برای یک مأموریت بزرگ؛ امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟