تصاویر و مطالبی درباره شناسایی یک «ستاره سبز» در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود؛ موضوعی که در نگاه اول ممکن است این تصور را ایجاد کند که ستاره‌ای با رنگ سبز در آسمان رصد شده است. بررسی منابع علمی نشان می‌دهد اصل این خبر واقعی است، اما توضیح آن به یک نکته مهم نیاز دارد: ستاره مورد بحث یک کوتوله سفید کم‌نور است و رنگ سبز آن از روی طیف نور و مدل‌های علمی محاسبه شده، نه از طریق مشاهده مستقیم یک ستاره سبز با چشم غیرمسلح.
نگار علی- در روزهای اخیر، انتشار مطالبی درباره شناسایی یک ستاره سبز در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی توجه کاربران را جلب کرد. ناسا نیز در ۲۲ اکتبر، تصویری از این جرم آسمانی را در صفحه «عکس روز نجوم» خود منتشر کرد. بااین‌حال، توضیحات ناسا تصریح می‌کند که تصویر منتشرشده، تصویرسازی هنری است و کوتوله‌های سفید به دلیل کم‌نور بودن، به‌سختی دیده می‌شوند.
حکم: ادعا درست، اما گمراه‌کننده در صورت تعبیر به رصد مستقیم ستاره‌ای سبز در آسمان
دانشمندان یک ستاره سبز کشف کرده‌اند
اصل این ادعا با یافته‌های پژوهشی منتشرشده در نشریه علمی «RAS Techniques and Instruments» در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ مطابقت دارد. پژوهشگران در این مطالعه نشان داده‌اند که برخی کوتوله‌های سفید، برخلاف رنگ معمول این اجرام، ممکن است از دید انسان زرد، سبز، فیروزه‌ای، صورتی یا بنفش به نظر برسند.
یکی از این اجرام با نام «WD J1330+6435» در فاصله حدود ۲۸۰ سال نوری از زمین و در صورت فلکی اژدها قرار دارد. پژوهشگران آن را نخستین نمونه مستند از کوتوله سفیدی معرفی کرده‌اند که رنگ ادراک‌شده آن سبز متمایل به زرد است.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، این یافته را منتشر کرد و توضیح داد که رنگ غیرمعمول این جرم به ترکیب شیمیایی جو آن مربوط است.
چرا این ستاره سبز دیده می‌شود؟
کوتوله‌های سفید بقایای متراکم ستاره‌هایی هستند که سوخت هسته‌ای خود را مصرف کرده‌اند و لایه‌های بیرونی‌شان را از دست داده‌اند. این اجرام معمولاً اندازه‌ای نزدیک به زمین دارند، اما جرم بسیار زیادی را در حجمی کوچک جای داده‌اند.
در مورد «WD J1330+6435»، پژوهشگران شواهدی از ورود مواد سنگی باقی‌مانده از منظومه سیاره‌ای پیشین به جو ستاره یافته‌اند. این مواد عناصر مختلفی از جمله کلسیم، لیتیوم و سدیم را به لایه‌های بیرونی آن افزوده‌اند.
نقش اصلی در ایجاد رنگ غیرمعمول این کوتوله سفید به سدیم مربوط است. در شرایط عادی، اتم‌های سدیم بخش مشخصی از نور نارنجی را جذب می‌کنند؛ اما چگالی بسیار بالای جو کوتوله سفید و برخورد اتم‌های سدیم با اتم‌های هلیوم اطراف، رفتار جذب نور را تغییر می‌دهد.
در نتیجه، سدیم دامنه گسترده‌تری از طول موج‌های زرد، نارنجی و بخشی از نور قرمز را جذب می‌کند. این تغییر در ترکیب نور خروجی باعث می‌شود رنگ محاسبه‌شده ستاره برای چشم انسان به سبز متمایل به زرد باشد.
پژوهشگران برای بررسی این موضوع، طیف نور کوتوله‌های سفید را تحلیل کردند و با استفاده از مدل‌های علمی، رنگی را که انسان در شرایط مناسب از آن‌ها می‌دید، محاسبه کردند. این روش با مشاهده مستقیم یک جرم سبزرنگ در آسمان تفاوت دارد.
آیا ستاره سبز در آسمان قابل مشاهده است؟
پاسخ کوتاه، خیر؛ دست‌کم نه به شکلی که انتشار برخی تصاویر ممکن است القا کند.
ناسا در مطلب «عکس روز نجوم» در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، تصویری از کوتوله سفید «WD J1330+6435» منتشر کرد. در توضیح رسمی این صفحه، تصویر به‌صراحت «تصویرسازی» معرفی شده است؛ تصویری هنری از ستاره و مواد گازی و سنگی اطراف آن، نه عکسی مستقیم که ظاهر سبز آن را از زمین نشان دهد.
از سوی دیگر، این کوتوله سفید به دلیل کم‌نور بودن، با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیست. پژوهش نیز درباره رنگ ادراک‌شده این جرم بر اساس تحلیل طیف نور و مدل‌سازی علمی استوار است، نه مشاهده رنگ سبز آن توسط مردم در آسمان شب.
بنابراین، اگر پست‌های شبکه‌های اجتماعی مدعی باشند که یک ستاره سبز به‌تازگی در آسمان ظاهر شده یا مردم می‌توانند آن را با چشم خود ببینند، این برداشت با شواهد علمی و توضیح ناسا سازگار نیست.
آیا همه ستاره‌ها فقط سفید، قرمز یا آبی هستند؟
این پژوهش فقط به یک کوتوله سفید محدود نمی‌شود. دانشمندان در این مطالعه طیف و رنگ ادراک‌شده ۱۵۱ کوتوله سفید را بررسی کردند و نشان دادند که ترکیب شیمیایی جو این اجرام می‌تواند در رنگ ظاهری آن‌ها نقش داشته باشد.
برای نمونه، کوتوله‌های سفید غنی از کربن ممکن است صورتی یا بنفش به نظر برسند؛ برخی اجرام نیز به رنگ زرد، فیروزه‌ای یا آبی کم‌رنگ دیده می‌شوند. در نتیجه، رنگ ستاره‌ها همیشه صرفاً با دمای آن‌ها تعیین نمی‌شود و ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی جو نیز می‌تواند بر نور خروجی اثر بگذارد.
این یافته‌ها به دانشمندان کمک می‌کند اطلاعات بیشتری درباره ترکیب شیمیایی بقایای ستاره‌ای و موادی به دست آورند که از منظومه‌های سیاره‌ای قدیمی به آن‌ها رسیده‌اند.
اصل خبر شناسایی یک کوتوله سفید با رنگ سبز متمایل به زرد درست است و در یک پژوهش علمی منتشرشده در اکتبر ۲۰۲۶ گزارش شده است. خبرگزاری رویترز نیز آن را پوشش داده و ناسا در صفحه «عکس روز نجوم» خود به این جرم آسمانی پرداخته است.
بااین‌حال، تعبیر «رصد ستاره سبز در آسمان» می‌تواند گمراه‌کننده باشد. رنگ این کوتوله سفید از تحلیل طیف نور و مدل‌سازی نحوه ادراک رنگ به دست آمده است؛ تصویر ناسا نیز تصویرسازی هنری است و نه عکس مستقیم از ستاره‌ای سبز که در آسمان شب دیده شده باشد.
در نتیجه، شناسایی علمی کوتوله سفید با رنگ سبز متمایل به زرد تأیید شده است، اما ادعای مشاهده مستقیم آن در آسمان یا امکان دیدن آن با چشم غیرمسلح، پشتوانه‌ای در منابع بررسی‌شده ندارد.
۲۲۷۲۲۷
کد مطلب 2294431
-
فکت‌چک | رصد ستاره سبز در آسمان؛ کشف علمی واقعی است اما ادعای مشاهده مستقیم آن در آسمان پشتوانه علمی ندارد
-
نادر مکاری از خسارت حمله به پژوهشگاه فضایی ایران می‌گوید / سامانه ایران‌زمین ابتدا شهرهای تهران، اصفهان و شیراز را پوشش می‌دهد
-
مشارکت پژوهشگاه ارتباطات در تدوین استانداردهای جهانی هوش مصنوعی
-
هواوی Pura ۹۰ Plus با تراشه Kirin ۹۰۲۵ و دوربین دیافراگم متغیر معرفی شد
-
ثبت عبور یکی از قمرهای مشتری از مقابل قمر دیگر در ویدیوی ناسا
-
مسیر متفاوت دو خودروساز آلمانی / پورشه به اروپا وفادار می‌ماند، آئودی با ۴ میلیارد دلار به آمریکا می‌رود