آینده انرژی در دست هوش مصنوعی | از پیش‌بینی خاموشی تا نیروگاه هوشمند

مصرف برق مراکز داده تا ۲۰۳۰ می‌تواند تقریباً دوبرابر شود؛ اما همین فناوری می‌تواند خرابی تجهیزات، کمبود برق و اتلاف انرژی را پیش از وقوع شناسایی کند.

همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: هوش مصنوعی برای قدرتمندتر شدن، یک نیاز اساسی دارد: برق بیشتر. اما ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شود. همین فناوری که خودش به یکی از مصرف‌کنندگان بزرگ برق تبدیل شده، حالا می‌تواند مغز نیروگاه‌ها و شبکه‌های انرژی آینده هم باشد؛ از پیش‌بینی مصرف و تولید برق گرفته تا شناسایی خرابی تجهیزات و جلوگیری از اتلاف انرژی.

غول‌های AI چقدر برق می‌خواهند؟

دکتر محمد عنبری، فلوشیپ و پسادکتری هوش مصنوعی، برگزیده جشنواره اختراعات سیلیکون‌ولی آمریکا و جایزه پروفسور تسلا، دبیر شورای‌عالی متخصصین هوش مصنوعی ایران و مدیرعامل یک شرکت دانش‌بنیان می‌گوید آینده انرژی دیگر فقط به این بستگی ندارد که «چقدر برق تولید می‌کنیم»، بلکه این سؤال مهم‌تر است که چقدر هوشمندانه آن را تولید، ذخیره، توزیع و مصرف می‌کنیم.

رشد مراکز داده، به‌خصوص مراکزی که برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی ساخته می‌شوند، تقاضای برق را به‌شدت افزایش داده است.

برآورد آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد مصرف برق مراکز داده جهان که در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۸۵ تراوات‌ساعت بوده، ممکن است تا سال ۲۰۳۰ تقریباً دوبرابر شود و به حدود ۹۵۰ تراوات‌ساعت برسد.

پس یک سؤال جدی شکل می‌گیرد: اگر هوش مصنوعی این‌قدر برق می‌خواهد، شبکه انرژی جهان چطور باید خودش را با آن هماهنگ کند؟

شرکت‌های بزرگ فناوری و انرژی نیز به همین دلیل بیش از گذشته در نقطه اتصال برق، محاسبات، شبکه و ذخیره‌سازی قرار گرفته‌اند. مراکز داده جدید حتی می‌توانند در مقیاس صدها مگاوات برق مصرف کنند.
بیشتر بخوانید:

• از دانش فنی آما تا «خندق» هوش مصنوعی
• این رایانه در فضا مستقر می‌شود

AI فقط مصرف‌کننده نیست

اینجا قسمت جذاب ماجراست؛ هوش مصنوعی می‌تواند همان چیزی باشد که به مدیریت این حجم عظیم انرژی کمک می‌کند.

AI می‌تواند میزان مصرف برق را پیش‌بینی کند، تولید نیروگاه‌های خورشیدی و بادی را تخمین بزند، خرابی تجهیزات را زودتر تشخیص دهد، زمان مناسب تعمیر توربین‌ها را پیش‌بینی کند و نقاط اتلاف انرژی را پیدا کند.

به گفته عنبری، نیروگاه آینده دیگر فقط مجموعه‌ای از توربین و ژنراتور نیست؛ بلکه یک سیستم هوشمند سایبر -فیزیکی است که حسگرها، داده‌های لحظه‌ای، یادگیری ماشین، دوقلوی دیجیتال و تحلیل‌های پیش‌بینانه در آن با یکدیگر کار می‌کنند.

نیروگاه قبل از خراب‌شدن خبر می‌دهد

تصور کنید یک توربین هنوز کاملاً سالم به نظر می‌رسد، اما داده‌های حسگرهایش تغییر کوچکی را نشان می‌دهند که می‌تواند نشانه یک خرابی آینده باشد. هوش مصنوعی می‌تواند این تغییر را تشخیص دهد و قبل از اینکه تجهیزات از کار بیفتند، احتمال خرابی را اعلام کند.

همین اتفاق می‌تواند برای شبکه برق هم رخ دهد: به‌جای اینکه بعد از خاموشی دنبال علت بگردیم، سیستم هوشمند پیش از بحران هشدار بدهد.

نسخه ایرانی این ایده

این مسئله برای ایران اهمیت بیشتری دارد. کشور از یک سو منابع نفت و گاز و ظرفیت‌های خورشیدی و بادی قابل‌توجهی دارد و ازسوی‌دیگر با ناترازی برق و گاز، فرسودگی بخشی از زیرساخت‌ها، مصرف بالای انرژی و محدودیت سرمایه‌گذاری مواجه است.

در چنین شرایطی، به گفته عنبری، راه‌حل فقط ساخت نیروگاه بیشتر نیست؛ باید خودِ زنجیره انرژی هوشمند شود.

تصور کنید یک پلتفرم هوش مصنوعی به طور هم‌زمان اطلاعات نیروگاه‌ها، شبکه برق، صنایع بزرگ، مصرف خانوارها، وضعیت آب‌وهوا، ذخایر گاز و تولید نیروگاه‌های تجدیدپذیر را تحلیل کند.

چنین سامانه‌ای می‌تواند؛ مثلاً پیش از ایجاد کمبود برق، احتمال آن را شناسایی و سناریوهای مختلف را برای تصمیم‌گیران شبیه‌سازی کند.

یک دوقلوی دیجیتال برای شبکه انرژی ایران

گام پیشرفته‌تر، ساخت «دوقلوی دیجیتال» شبکه انرژی کشور است؛ مدلی که بتواند رفتار شبکه را در شرایط مختلف شبیه‌سازی کند.

در این حالت، پیش از اجرای یک تصمیم می‌توان بررسی کرد افزایش مصرف یک منطقه، اضافه‌شدن یک نیروگاه یا تغییر میزان تولید انرژی خورشیدی چه اثری بر کل شبکه خواهد داشت.

به گفته عنبری، اگر هوش مصنوعی از پروژه‌های پراکنده فراتر برود و وارد معماری اصلی انرژی کشور شود، می‌تواند در کاهش اتلاف، مدیریت بار، افزایش بهره‌وری نیروگاه‌ها، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و پیش‌بینی بحران نقش داشته باشد.

هوش مصنوعی برای ادامه رشد خود به برق نیاز دارد؛ اما اگر درست به کار گرفته شود، می‌تواند به مغز همان شبکه‌ای تبدیل شود که این برق را تولید و توزیع می‌کند.

کد خبر 1069365

• مصلای تهران میزبان مسابقات آزاد روبوکاپ

• آینده انرژی در دست هوش مصنوعی | از پیش‌بینی خاموشی تا نیروگاه هوشمند

• مخافت مدیرعامل انویدیا با وضع قوانین جدید هوش مصنوعی | هوانگ: ایمنی را به ما بسپارید!

• سیلی سنگین به زنی که با دست‌ بسته سوار ون پلیس می‌شد! + فیلم

• تصاویر کتک زدن داور ایرانی مقابل چشم دخترش | التماس‌های دختر را ببینید

• فوری؛ قطعنامه تصویب شد | آمریکا به‌دنبال اقدام جدید علیه ایران و روسیه

• پیام مهم فرمانده نیروی دریایی سپاه ؛ گلوی جهانخواران را رها نمی کنیم

• ونس زمان پایان جنگ با ایران را اعلام کرد | جنگ وارد مرحله‌ کاملاً متفاوت خواهد شد

• این پزشک فراری را می‌شناسید؟ + ویدئو

• ارتش یمن تائید کرد؛ سرنگونی جنگنده اف-۱۵ سعودی با موشک زمین به هوای بومی | توضیحات یحیی سریع

• فوری؛ قطعنامه تصویب شد | آمریکا به‌دنبال اقدام جدید علیه ایران و روسیه

• فوری |‌ نائل ابوعبید ترور شد + عکس

• سیلی سنگین به زنی که با دست‌ بسته سوار ون پلیس می‌شد! + فیلم

• نتانیاهو از چند ترور جدید خبر داد | برخی فرماندهان ترور شدند

• تصاویر کتک زدن داور ایرانی مقابل چشم دخترش | التماس‌های دختر را ببینید

• اسرائیل ترورها را شدت بخشید؛ این ریختن خون برای چیست؟ | پشت پرده سیاست نتانیاهو

• شاهکار تاکتیکی پهپادها و موشک‌های ایرانی | شکار مقر سازمان سیا CIA در ۲ کشور همسایه ایران | جزئیات بی‌سابقه خسارات

• روزگاری که پورعرب و حجازی این شکلی بودند! | عکس

• تحقیر سنگین رونالدو و یارانش علیه استقلال | العین در صدر و تراکتور در قعر + جدول

• یک بانک کشور مختل شد؟ | توضیحات مهم بانک

• آیا می‌توان انرژی طوفان را به برق تبدیل کرد؟

• هوش مصنوعی چقدر برق مصرف می‌کند؟

• ادعای جنجالی ایلان ماسک درباره آینده هوش مصنوعی

• ارزان‌ترین منابع تولید برق جهان اعلام شد

• نادیده گرفتن هوش مصنوعی در بحران ناترازی انرژی

• تهدید جدید هوش مصنوعی برای دنیا | نگرانی‌ها افزایش یافته است

• صادرات برق بادی و خورشیدی آزاد شد